Nu te zien

15 november 2025 t/m 10 mei 2026

Eeuwig voorjaar – Collectie De Witte Zwaan

De Collectie De Witte Zwaan is een bijzondere verzameling kunstvoorwerpen waarin bolgewassen centraal staan. Voor deze tentoonstelling zijn extra objecten ingebracht.

De collectie is al sinds 2015 in langdurig bruikleen van de Stichting De Witte Zwaan en vormt een eerbetoon aan de bloembollensector waarin de broers Harry en Joop Zwetsloot, beide afkomstig uit Lisse, jarenlang actief waren.

Vanaf de jaren tachtig verzamelden de broers Zwetsloot kunstvoorwerpen waarop bloembollen en bloemen als tulp, hyacint en narcis figureren. Met deze verzameling wilden zij laten zien hoe kunstenaars uit verschillende tijdsgewrichten en landen zich hebben laten inspireren door de schoonheid van de bolgewassen. De collectie, inmiddels uitgegroeid tot meer dan negentig objecten, varieert van schilderijen en tekeningen tot keramiek en zilverwerk.

Een groot deel van de collectie is permanent in het museum te zien. Nieuwe aanwinsten worden regelmatig toegevoegd, zodat de presentatie blijft groeien en vernieuwen.

www.dewittezwaan.org

Bekijk hier de impressie

22 maart t/m 17 januari 2027

De krokus wijst beton zijn grens

Prenten & Gedichten

De titel van de tentoonstelling is een zin uit het gedicht: ‘Hoe kostbaar is een kwetsbaar mens’ van Okke Jager (1928 – 1992). Er zijn veel gedichten geschreven waarin tulpen, narcissen en hyacinten een hoofdrol spelen. Over de hele wereld en vanaf de vroege geschiedenis van de bollencultuur tot op heden hebben bolgewassen dichters weten te inspireren. Adri de Roon heeft er een kleine 3000 verzameld. De Roon is een gepensioneerd Nederlands politicus (D66) die ruim 24 jaar actief was voor de gemeente Lisse, waarvan 16 jaar als wethouder (2002–2018) en tevens 1e locoburgemeester. In mei 2025 schonk hij zijn collectie gedichten aan het Nationaal Museum De Zwarte Tulp. Zijn eigen keuze daaruit wordt tijdens de tentoonstelling getoond.

Botanische prenten
De gedichten worden geïllustreerd met botanische prenten uit de CollectieNieuwenhuis, een verzameling van meer dan 700 prenten. De verzameling is gedurende meer dan dertig jaar bijeengebracht door Anne Nieuwenhuis (een telg uit een bekend geslacht van bloembollenkwekers in Lisse; 1939-2017) en in 2015 in langdurig bruikleen gegeven aan het Nationaal Museum De Zwarte Tulp.

Boekje van De Roon en Nieuwenhuis
Anne’s vrouw Heleen, hun kinderen en kleinkinderen, dragen elk een zelfgekozen gedicht voor die te beluisteren zijn via een QR-code. Bij de tentoonstelling verschijnt bovendien een herdruk van het boekje De krokus wijst beton zijn grens, dat in 2012 is samengesteld door De Roon en Nieuwenhuis. Het boekje is in de museumwinkel te koop. Over de collectie Bollenpoëzie van De Roon is meer informatie te vinden op deze website:  www.adrideroon.nl/bollenpoezie-3

Lucien Manceau

Op de bovenverdieping van het museum hangt een opstelling met kleine paneeltjes, natuurgetrouwe afbeeldingen van bolbloemen. Ze werden de eerste helft van de 20ste eeuw door vertegenwoordigers, ‘bollenreizigers’, meegenomen naar Europa, Noord-Amerika en Canada als ze daar bloembollen gingen verkopen. Zo kon de klant zien hoe mooi de bollen zouden gaan bloeien.  Deze paneeltjes zijn geschilderd door Lucien Manceau (1873-1937). 

Manceau was een Franse schilder die zich in  1909 in Warmond had gevestigd. Hij had in Parijs  gewerkt aan de operadecors van de Franse Opéra  en kwam in 1904 naar Den Haag om daar voor de  Koninklijke Schouwburg te werken als hoofd-decor- schilder. Manceau vestigde zich in Warmond waar  hij tot zijn dood zou blijven wonen en schilderen.  In opdracht van de bollentelers schilderde hij talrijke van deze ‘bollenportretten’ en schilderijen met bloem- bollenvelden en stillevens die zij zelf in huis ophingen  maar ook als relatiegeschenk aan hun buitenlandse  klanten cadeau deden. Voor de bloembollenhandel  is het echtpaar Manceau van grote waarde geweest.     

Deze paneeltjes zijn in augustus 2018 aan Museum  de Zwarte Tulp geschonken door ‘Het Fonds voor  Museumaankopen’, in 1998 ontstaan ter gelegenheid  van het afscheid van Jan Willem Plug en Joop  Zwetsloot als directeuren van bloembollenveiling- bedrijf Hobaho in Lisse. 

Lefeber’s matroesjka

Op de bovenverdieping van het museum is de Lefeber presentatie met objecten uit de nalatenschap van D.W. Lefeber, icoon uit het bloembollenvak, een kunstwerk rijker.

Beeldend kunstenaar Sjoerd Blokker (*1982) uit Hillegom realiseerde in de periode 2022-2024 deze twee kunstbollen. De werken zijn eigendom van de Stichting D.W. Lefeber Memory.

Net als de reuzebol “Madame Lefeber” die op landgoed Keukenhof nabij het kasteel staat, is ook deze kleinere bol in Blokkers herkenbare surrealistische stijl geschilderd, waarin niets is wat het lijkt en toch alles naar het indrukwekkende leven van Dirk Willem Lefeber verwijst. Elk detail vertelt op een dromerige manier een deel van zijn verhaal. Eén van de hoofdrolspelers is de beroemde Madame Lefeber, de helder rode tulpensoort van Dirk Lefeber die naar zijn echtgenote is vernoemd. Het werk is een verleiding tot zich verliezen in de gelaagde details; het leven van Dirk Lefeber gezien door de ogen van en geschilderd met het gevoel van de kunstenaar.

Kleur onbekend
Michelle van Overdam

Michelle van Overdam (1983), geboren en getogen in Lisse en nu woonachtig in Rotterdam, studeerde in 2021 met een negen af aan de Nederlandse Fotovakschool Rotterdam, Vakopleiding Fotografie met een fotoreportage over Ziekzoeken met haar vriend Mark Turnhout, ziekzoeker van beroep, in de hoofdrol. Zij noemde de serie Kleur onbekend. Enerzijds omdat ze besloot de serie in zwart-wit te maken, anderzijds omdat die titel aansluit bij de kern van het ziekzoeken: wat zegt de kleur van de bladeren en de bloemen over de toestand van het gewas? De foto’s zijn bovendien met hoog contrast en hard licht weergegeven om de onzekerheid over de toekomst van het vak van ziekzoeker tot uiting te brengen: bestaat het vak straks nog?