Nu te zien

19 mei 2026 t/m 28 februari 2027

Delft bloeit – De Schatkamer van Alexander Pechtold

Nationaal Museum De Zwarte Tulp zet zijn succesvolle reeks ‘Schatkamer van…’ voort met een nieuwe naam die bij het grote publiek vooral bekend is uit de politiek, maar die ook een uitgesproken culturele interesse heeft: Alexander Pechtold, sinds 2025 burgemeester van Delft. Vanaf 19 mei 2026 opent in Lisse deze unieke tentoonstelling met persoonlijke favorieten en objecten uit Delftse collecties, samengesteld door Pechtold in samenwerking met Museum Prinsenhof Delft en Erfgoed Delft.

Alexander Pechtold is bij het brede publiek vooral bekend als voormalig politiek leider van D66, een rol die hij vervulde van 2006 tot 2018. In die periode profileerde hij zich als een uitgesproken pleitbezorger van democratische vernieuwing, Europese samenwerking en cultuur. Sinds september 2025 is hij burgemeester van Delft. Daarom staat Delft centraal in zijn schatkamer. Pechtold is actief in het publieke debat, onder andere als bestuurder en toezichthouder in de culturele en maatschappelijke sector, en als commentator. Zijn betrokkenheid bij kunst en cultuur vormt de basis voor zijn bijdrage aan de tentoonstelling.

Delft bloeit
Voor deze tentoonstelling dook Alexander Pechtold in de schatkamers van Delft. Als gastcurator selecteerde hij persoonlijke favorieten uit Delftse collecties, zoals van Museum Prinsenhof Delft, Erfgoed Delft en Royal Delft. Van 17de- en 18de-eeuwse topstukken tot moderne en hedendaagse kunst en vormgeving. Delftsblauwe bloemenvazen zijn wereldberoemd, maar bloemen inspireerden Delftse makers tot veel meer. De bloem duikt overal op: op aardewerk, in schilderijen, op tekeningen en prenten. Achter deze objecten gaan verhalen schuil. Over makers en technieken, maar ook over de stad waarin ze ontstonden. Eén ding wordt daarbij duidelijk: Delft bloeit. 

Museum Prinsenhof Delft Naar Buiten
Museum Prinsenhof Delft is een museum van nationale betekenis en deelt, verrijkt en bewaart haar bijzondere Delftse collectie met een zo divers mogelijk publiek. Op dit moment is het museum gesloten vanwege verbouwing en vernieuwing. Tijdens sluiting neemt het museum de bezoekers actief mee Naar Buiten. Activiteiten vinden plaats op bijzondere locaties en de collectie gaat op reis. De Zwarte Tulp in Lisse is de volgende bestemming van een gevarieerde selectie collectiestukken rondom het thema bloemen.

Schatkamer-reeks
Met de ‘Schatkamer van…’-reeks geeft Nationaal Museum De Zwarte Tulp bekende Nederlanders de ruimte om hun blik op kunst en cultuur te delen. Actrice en zangeres Ellen ten Damme en juwelenhistoricus Martijn Akkerman deelden in het museum al eerder hun ‘schatkamer’ met het grote publiek. Met Pechtold kiest het museum opnieuw voor een gastcurator die buiten de traditionele museumwereld opereert. Dat levert doorgaans een selectie op die minder voorspelbaar is – en juist daarom interessant.

Aan deze tentoonstelling werkten mee: Museum Prinsenhof Delft en Erfgoed Delft

Lees hieronder het persbericht over de opening op 18 mei jl in theater Floralis.

Alexander Pechtold opent ‘zijn’ Schatkamer 

Burgemeester van Delft, Alexander Pechtold, heeft maandag 18 mei onder grote belangstelling officieel de expositie  De Schatkamer van Alexander Pechtold  geopend. De tentoonstelling is te zien tot en met 28 februari 2027.

In de Schatkamer zijn kunstvoorwerpen te zien uit de privécollectie van Pechtold en uit diverse musea in Delft zoals Museum Prinsenhof Delft, Erfgoed Delft en de Koninklijke Porceleyne Fles. Met de ‘Schatkamer van…’-reeks geeft Museum De Zwarte Tulp bekende Nederlanders de ruimte om hun blik op kunst en cultuur te delen. Eerder deden andere prominenten dat al zoals actrice en zangeres Ellen te Damme en juwelenhistoricus Martijn Akkerman. 

Interview
Voorafgaand aan de opening was er in theater Floralis, eveneens in Lisse, een interview met Pechtold door Joseph Estié, een van de experts van het tv-programma Tussen Kunst en Kitsch. In een geanimeerd gesprek namen zij de keuze van Pechtold van de geëxposeerde kunstvoorwerpen door. Pechtold vertelde onder meer dat hij al op 10-jarige leeftijd is begonnen met verzamelen, hij kocht toen op een lokale veiling een bloemenvaasje voor 25 guldencent. ‘Ik vond het gewoon heel mooi. Mijn gevoel voor smaak en verzamelen heb ik echt van mijn overgrootmoeder.’  Na het interview was er een uitvoering van twee liedjes uit de musical Willem van Oranje die momenteel in een speciaal gebouwd theater draait in Delft. Pechtold roemde nadrukkelijk de speciale band die tussen Delft en Lisse is ontstaan door deze expositie. ‘Laat eerst alle mensen naar jullie museum komen en daarna naar Delft, want wij hebben ook zoveel te bieden.’

Fietsen
Daarna ging het gevolg op Fietsmaatjes naar het nabij gelegen museum om de Schatkamer officieel te openen. Volgens Pechthold is de expositie ‘een afgewogen en mooie mix van oude en hedendaagse kunst geworden, van keramiek, schilderijen en prenten.’ Symbolisch is een van zijn eigen kunstvoorwerpen, een porseleinen tulpenbol van kunstenaar Margriet Blom, die een prominente plek op de tentoonstelling heeft gekregen.

Politiek leider D66
Pechtold is bij het brede publiek vooral bekend als voormalig politiek leider van D66, een rol die hij vervulde van 2006 tot 2018. In die periode profileerde hij zich als een uitgesproken pleitbezorger van democratische vernieuwing, Europese samenwerking en cultuur. Daarvoor was hij onder meer burgemeester van Wageningen en minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties in het kabinet-Balkenende II. Na zijn vertrek uit de actieve politiek bleef Pechtold zichtbaar in het publieke debat, onder andere als bestuurder en toezichthouder in de culturele en maatschappelijke sector, en als commentator.   

Foto’s: Johanna Oskam  – Omroep van de Bollenstreek 

21 april t/m 23 augustus 2026

ALBUM VAN EEDEN. HAARLEM’S FLORA

Afbeeldingen in kleurendruk 

van verschillende bol- en knolgewassen

In 1872 begon de Haarlemse bollenfirma A.C. van Eeden & Co met een ambitieus project. Een serie met 120 afbeeldingen in kleur van bol- en knolgewassen om zo de rijkdom aan bol- en knolgewassen die Haarlem te bieden had zichtbaar maken.   

De afbeeldingen/prenten werden aanvankelijk uitgegeven door de vermaarde Haarlemse uitgeverij De Erven Loosjes, maar vanaf 1874 door de firma zelf.  Voor het drukken werd een techniek gebruikt die nog geen enkele drukker in Nederland toepaste, de chromolithografie, en dus week men uit naar Brussel, naar de gerenommeerde drukkerij van Guillaume Severeyns.

Tussen 1872 en 1881 verscheen ieder half jaar een map met zes prenten, die uiteindelijk in 1882 tot een boek werden samengebonden. 

De bol- en knolgewassen werden in kleur getekend door de stillevenschilderes Arentine Arendsen (1836-1915), altijd naar voorbeeld van echte bloemen. Naar de natuur getekend. Helaas zijn de tekeningen niet bewaard gebleven, want bij het drukproces werden ze opgebruikt. 

De firma A.C. van Eeden & Co, opgericht aan het einde van de 18^de eeuw, kwam in 1872 in handen van de achterkleinzoon van A.C. van Eeden, Arie Cornelis Groenewegen, maar had de naam van firma behouden. Deze A.C. Groenewegen was de samensteller van het boek en de auteur van de teksten. 

Afbeelding:
1. MUSCARI COMOSUM / 2. MUSCARI PLUMOSUM

Kuifhyacint
‘Eene fraaiere monstruositeit kan men zich niet voorstellen;  zulke trossen afgesneden en in het water gezet zijn werkelijk een keurig kamersieraad. Men is dan beter in staat die fijne steeltjes van nabij te zien en het schoone te bewonderen.’
Plaat 66 – CN0159

22 maart t/m 17 januari 2027

De krokus wijst beton zijn grens

Prenten & Gedichten

De titel van de tentoonstelling is een zin uit het gedicht: ‘Hoe kostbaar is een kwetsbaar mens’ van Okke Jager (1928 – 1992). Er zijn veel gedichten geschreven waarin tulpen, narcissen en hyacinten een hoofdrol spelen. Over de hele wereld en vanaf de vroege geschiedenis van de bollencultuur tot op heden hebben bolgewassen dichters weten te inspireren. Adri de Roon heeft er een kleine 3000 verzameld. De Roon is een gepensioneerd Nederlands politicus (D66) die ruim 24 jaar actief was voor de gemeente Lisse, waarvan 16 jaar als wethouder (2002–2018) en tevens 1e locoburgemeester. In mei 2025 schonk hij zijn collectie gedichten aan het Nationaal Museum De Zwarte Tulp. Zijn eigen keuze daaruit wordt tijdens de tentoonstelling getoond.

Botanische prenten
De gedichten worden geïllustreerd met botanische prenten uit de CollectieNieuwenhuis, een verzameling van meer dan 700 prenten. De verzameling is gedurende meer dan dertig jaar bijeengebracht door Anne Nieuwenhuis (een telg uit een bekend geslacht van bloembollenkwekers in Lisse; 1939-2017) en in 2015 in langdurig bruikleen gegeven aan het Nationaal Museum De Zwarte Tulp.

Boekje van De Roon en Nieuwenhuis
Anne’s vrouw Heleen, hun kinderen en kleinkinderen, dragen elk een zelfgekozen gedicht voor die te beluisteren zijn via een QR-code. Bij de tentoonstelling verschijnt bovendien een herdruk van het boekje De krokus wijst beton zijn grens, dat in 2012 is samengesteld door De Roon en Nieuwenhuis. Het boekje is in de museumwinkel te koop. Over de collectie Bollenpoëzie van De Roon is meer informatie te vinden op deze website:  www.adrideroon.nl/bollenpoezie-3

In de pers

Feestelijke opening
Bekijk en beluister hier de reportage van Bollenstreek Omroep van de feestelijke opening op 21 maart j.l

Podium Bollenstreek
Bekijk hier het interview met Corrie Vliet Vlieland, bestuurslid van het museum.

Lucien Manceau

Op de bovenverdieping van het museum hangt een opstelling met kleine paneeltjes, natuurgetrouwe afbeeldingen van bolbloemen. Ze werden de eerste helft van de 20ste eeuw door vertegenwoordigers, ‘bollenreizigers’, meegenomen naar Europa, Noord-Amerika en Canada als ze daar bloembollen gingen verkopen. Zo kon de klant zien hoe mooi de bollen zouden gaan bloeien.  Deze paneeltjes zijn geschilderd door Lucien Manceau (1873-1937). 

Manceau was een Franse schilder die zich in  1909 in Warmond had gevestigd. Hij had in Parijs  gewerkt aan de operadecors van de Franse Opéra  en kwam in 1904 naar Den Haag om daar voor de  Koninklijke Schouwburg te werken als hoofd-decor- schilder. Manceau vestigde zich in Warmond waar  hij tot zijn dood zou blijven wonen en schilderen.  In opdracht van de bollentelers schilderde hij talrijke van deze ‘bollenportretten’ en schilderijen met bloem- bollenvelden en stillevens die zij zelf in huis ophingen  maar ook als relatiegeschenk aan hun buitenlandse  klanten cadeau deden. Voor de bloembollenhandel  is het echtpaar Manceau van grote waarde geweest.     

Deze paneeltjes zijn in augustus 2018 aan Museum  de Zwarte Tulp geschonken door ‘Het Fonds voor  Museumaankopen’, in 1998 ontstaan ter gelegenheid  van het afscheid van Jan Willem Plug en Joop  Zwetsloot als directeuren van bloembollenveiling- bedrijf Hobaho in Lisse. 

Lefeber’s matroesjka

Op de bovenverdieping van het museum is de Lefeber presentatie met objecten uit de nalatenschap van D.W. Lefeber, icoon uit het bloembollenvak, een kunstwerk rijker.

Beeldend kunstenaar Sjoerd Blokker (*1982) uit Hillegom realiseerde in de periode 2022-2024 deze twee kunstbollen. De werken zijn eigendom van de Stichting D.W. Lefeber Memory.

Net als de reuzebol “Madame Lefeber” die op landgoed Keukenhof nabij het kasteel staat, is ook deze kleinere bol in Blokkers herkenbare surrealistische stijl geschilderd, waarin niets is wat het lijkt en toch alles naar het indrukwekkende leven van Dirk Willem Lefeber verwijst. Elk detail vertelt op een dromerige manier een deel van zijn verhaal. Eén van de hoofdrolspelers is de beroemde Madame Lefeber, de helder rode tulpensoort van Dirk Lefeber die naar zijn echtgenote is vernoemd. Het werk is een verleiding tot zich verliezen in de gelaagde details; het leven van Dirk Lefeber gezien door de ogen van en geschilderd met het gevoel van de kunstenaar.

Kleur onbekend
Michelle van Overdam

Michelle van Overdam (1983), geboren en getogen in Lisse en nu woonachtig in Rotterdam, studeerde in 2021 met een negen af aan de Nederlandse Fotovakschool Rotterdam, Vakopleiding Fotografie met een fotoreportage over Ziekzoeken met haar vriend Mark Turnhout, ziekzoeker van beroep, in de hoofdrol. Zij noemde de serie Kleur onbekend. Enerzijds omdat ze besloot de serie in zwart-wit te maken, anderzijds omdat die titel aansluit bij de kern van het ziekzoeken: wat zegt de kleur van de bladeren en de bloemen over de toestand van het gewas? De foto’s zijn bovendien met hoog contrast en hard licht weergegeven om de onzekerheid over de toekomst van het vak van ziekzoeker tot uiting te brengen: bestaat het vak straks nog?