Hét museum over de bloembollencultuur

De bloembollenteelt en kunst die daardoor geïnspireerd is, dat zijn de onderwerpen van ons museum. We geven een beeld van het bloembollenbedrijf: het telen, de handel, het onderzoek en de veredeling. Ook vertellen we de geschiedenis van de bloembol, vanaf de komst van de eerste tulp in Nederland in 1594.
Verder exposeren we schilderijen met bollenvelden, een geliefd onderwerp van schilders, en stillevens met bolgewassen. En in ons Prentenkabinet zijn historische prenten van bolgewassen te bewonderen.
Ook zijn er tulpenvazen, hyacintenglazen en krokuspotten tentoongesteld en laten we zien hoe tulpen, narcissen en andere bolgewassen zijn gebruikt als versieringsmotief voor objecten van zilver, glas en porselein en voor meubels.
Verder organiseren we regelmatig speciale presentaties en tentoonstellingen, altijd in relatie tot de bloembollencultuur in al haar aspecten.

Tentoonstelling

Bloemboeketten

14 augustus – 5 december 2021

‘Ik ga niet op reis. Hier vind ik alles wat ik schilder, mijn vrouw, mijn kinderen, een paar vazen en pullen, de bloemen’, dat zei de schilder Jan Sluijters in 1927 in een interview. En wat betreft de vazen en de bloemen gold dat voor veel kunstenaars in de vorige eeuw. Ze schilderden bloemstillevens met wat bij de hand was: een vaas uit eigen bezit met bloemen uit de tuin. Op die eenvoudige arrangementen konden ze zich uitleven. Soms werden de bloemen heel precies geschilderd maar vaker was het een weergave van persoonlijke expressie. ‘Emotionele bloemschilderkunst’ werden die schilderijen wel genoemd.

(afb.) Jan Sluijters (1881-1957)
Bloemen in Chinese vaas
Bruikleen Rijksdienst Cultureel Erfgoed
Foto Margareta Svensson

De geschilderde bloemboeketten uit de vorige eeuw zijn de laatste decennia enigszins uit de gratie geraakt, alle reden om ze weer eens in alle glorie te tonen. De tentoonstelling Bloemboeketten in Museum de Zwarte Tulp toont werk van bekende schilders als Jan Sluijters en Kees Verwey maar ook van minder bekende kunstenaars als Marie Wandscheer, Jo Lodeizen en Ben Viegers.

Bij de tentoonstelling worden activiteiten en workshops georganiseerd.

 

 

Presentaties

Kleur onbekend
Michelle van Overdam

Michelle van Overdam (1983), geboren en getogen in Lisse en nu woonachtig in Rotterdam, studeerde in 2021 met een negen af aan de Nederlandse Fotovakschool Rotterdam, Vakopleiding Fotografie met een fotoreportage over Ziekzoeken met haar vriend Mark Turnhout, ziekzoeker van beroep, in de hoofdrol. Zij noemde de serie Kleur onbekend. Enerzijds omdat ze besloot de serie in zwart-wit te maken, anderzijds omdat die titel aansluit bij de kern van het ziekzoeken: wat zegt de kleur van de bladeren en de bloemen over de toestand van het gewas? De foto’s zijn bovendien met hoog contrast en hard licht weergegeven om de onzekerheid over de toekomst van het vak van ziekzoeker tot uiting te brengen: bestaat het vak straks nog?

tip: Mark Turnhout doet 21 november mee met  Zondagmiddag in de Zwarte Tulp en vertelt over de noodzaak en werkwijze van ziekzoeken.

Bij de fotoreportage staat ook het schilderij van De ziekzoeker opgesteld dat kunstenaar Kees Putman aan het museum ten geschenke heeft gegeven.

Zondagmiddag in de Zwarte Tulp

Een interessante korte vertelling met telkens een ander thema.

zondag 31 oktober
14.00 uur

Bloemboeketten door Klaar Wolff
Bloemen. Ze zijn van alle tijden. Ook boeketten zijn van alle tijden. Bijgaande werk van Banksy, ‘the Flower Thrower’ illustreert hoe je het nog steeds kan zeggen met bloemen. We verwelkomen u graag! Op zondag 31 oktober om 14.00 uur krijgt elke bezoeker wat toelichting op de expositie én een poster van Banksy’s  werk waarop het boeket is weggelaten. In het werktheater liggen materialen klaar zodat de bezoeker zelf een eigen boeket kan toevoegen.

Gratis voor museumbezoekers
U hoeft zich niet aan te melden.

 

zondag 21 november
14.00 uur

Ziekzoeken
Mark Turnhout vertelt over noodzaak en werkwijze van ziekzoeken. Zie ook de fotoreportage Kleur onbekend van Michelle van Overdam hierboven.
Gratis voor museumbezoekers.

Textielkunstwerken van Rita Kok

Al ruim een jaar hangt in het museum het textielkunstwerk Impressie van bollenvelden van Rita Kok, in 2011 gemaakt in opdracht van Stichting De Witte Zwaan, een subtiel transparant, driedimensionaal weefsel van gekleurde draden, vissnoer en perspexstaafjes. Sinds kort heeft het werk gezelschap gekregen van nog meer werk van Rita: vier weefsels waarin haar voorkeur voor combineren van traditionele (wol, linnen) en ongewone (rubber) materialen mooi tot uiting komt, en een setje van haar recente ‘boeketjes’, gemaakt van rubber, papier en elektriciteitsdraad.

.

Directiekamer Kalkzandsteenfabriek

In 2004 werd Museum de Zwarte Tulp uitgebreid met een ruimte voor de Directiekamer en de Bibliotheek van de Kalkzandsteenfabriek Arnoud. Een inrichting vanuit een totaalconcept: alles – betimmering, kasten en meubels – in dezelfde stijl: de neorenaissance stijl. Een deel van de meubels, waaronder het indrukwekkende bureau van directeur Baron van Hardenbroek stond sinds enige tijd in het depot. De komende maanden is de totale inrichting van de directiekamer weer in ere hersteld, inclusief de vele jubileumgeschenken die de fabriek in de loop der jaren uitgaf. Ook het portret van de Baron hangt er weer.

in het Prentenkabinet
31 augustus – 12 december
Het verhaal van de Zwarte Tulp

Ook bloemen zijn onderhevig aan mode. De 19de-eeuwers hielden veel van donkere kleuren, in hun interieur, voor hun kleding en ook in hun tuinen. En dus probeerden kwekers bloemen met zwarte tekening te telen of zo zwart mogelijke bloemen: ranonkels, kievitsbloemen, hyacinten en … tulpen. Prenten met deze (bijna) zwarte bloemen worden in het Prentenkabinet tentoongesteld.
Geïnspireerd door de liefde voor zwarte bloemen van zijn tijdgenoten schreef de Franse schrijver Alexandre Dumas in 1850 de bestseller La Tulipe Noire.
Hij maakte er een mooie historische roman van en situeerde het verhaal van de zoektocht naar een zwarte tulp in het Nederland van de 17de eeuw, met veel ruzies en een gelukkig eind. Het verhaal van La Tulipe Noire werd toen en nog steeds voor waar aangenomen. Maar: zwarte tulpen bestonden er niet in de 17de eeuw, laat staan dat men in staat was zwarte tulpen te kweken.

De tentoonstelling hing verleden jaar ook in het Prentenkabinet maar was daar vanwege de lockdown-maatregelen slechts enkele weken te zien, vandaar dat hij nu herhaald wordt.

Bruikleen

Museum de Zwarte Tulp heeft een aantal voorwerpen in langdurig bruikleen gekregen van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed. Schilderijen en onder andere deze tulpenpiramide van Jan van der Vaart (1931-2000) uit 1987. Van der Vaart was de eerste keramist die de gestapelde tulpenpiramide, zoals die in de 17de en 18de eeuw furore maakte in de Delfts aardewerkfabrieken, weer in ere herstelde. Meestal, zoals hier, met een bronskleurige glazuur.

Aanwinst

Dankzij een schenking van de familie Beuk heeft het museum bij kunsthandel Kompaen in Lisse een werk kunnen kopen van Ben Viegers, Dahlia’s in een vaas, een krachtige weergave van een bos veelkleurige dahlia’s, waarschijnlijk geschilderd omstreeks 1940.
Ben Viegers (1886-1947) was een buitengewoon veelzijdig productief kunstenaar die behalve stillevens ook bollenvelden schilderde (onlangs nog te zien in de tentoonstelling Kleurenpracht), landschappen, stads- en dorpsgezichten.
Dahlia’s in een vaas maakt deel uit van de tentoonstelling Bloemboeketten die vanaf 14 augustus in het museum te zien is. Het schilderij is ook afgebeeld op de affiche.

Prent van de maand oktober

Zes verschillende cyclamen
Kopergravure, deels met de hand ingekleurd, naar een tekening van Georg Dionysius Ehret (1708-1770) voor het boek Phytanthoza Iconographia, in 1739 uit gegeven in Regensburg (Dui)

“Download hier de prent.”

Start typing and press Enter to search